Moet ik mijn laten vaccineren?

Vaccineren tegen Covid-19, ja of nee? 

(nb dit overzicht is beknopt. Als u zich uitgebreider wilt informeren over met name ook alle achtergronden, lees dan https://www.prikkenjaofnee.nl van Daan de Wit)

 
 

 

Deel 1 Deze info is overgenomen van de KNVM site (Koninklijke vereniging voor microbiologie)

Deel 2 Mijn samenvatting met enige adviezen: is uitstel tot we meer weten een verstandig advies? 

Deel 3  Diverse links : Verwijzing naar  informatie van de RIVM site over schadelijke stoffen in de griepprik en kritische sites over vaccineren in het algemeen. Links om op de hoogte te blijven van de stand van zaken in Nederland

Deel 1

 Op de KNVM site is een mooi overzicht te vinden van de vaccins zoals die ontwikkeld worden en op termijn voor ons beschikbaar worden 

 https://www.knvm.org/vaccinologie/covid-19.

Er zijn ongetwijfeld onduidelijkheden en soms helpt de vraag en antwoord pagina op hun site https://www.knvm.org/vaccinologie/covid-19/q-a 

Hoe verloopt vaccinontwikkeling voor een virusziekte?

Vaccinontwikkeling is een stapsgewijs proces . De eerste stap is om een vaccin te ontwerpen. Volgens de klassieke methode gebeurt dit op basis van het hele virus, hetzij als levend verzwakt virus, hetzij na een behandeling om het virus te inactiveren.Een nieuwere methode is om alleen specifieke componenten van het virus te gebruiken. Deze worden gekozen op grond van alle beschikbare gegevens over het virus, het infectieproces en hoe het immuunsysteem bescherming opbouwt.

Waar richten vaccins tegen covid-19 zich op? Welke platforms worden gebruikt?

De vaccins die het verst in de ontwikkeling zijn gevorderd richten zich op een oppervlakte-eiwit van het virus, het spike eiwit. Dit eiwit speelt een sleutelrol bij het binnendringen van cellen van het menselijk lichaam. De gedachte hierachter is dat de vaccins ervoor zorgen dat antilichamen tegen dit spike eiwit worden aangemaakt, waarna deze antilichamen verhinderen dat het virus kan binnendringen in cellen. (Zie figuur ).

Het spike eiwit kan op verschillende manieren worden geproduceerd zonder dat er met infectieus virus hoeft te worden gewerkt. Hierdoor hoeven de productiefaciliteiten geen BSL-3 certificaat te hebben, waardoor ze veel goedkoper en sneller en veiliger opgezet kunnen worden. In defiguur hieronder worden de drie meest veelbelovende platformen beschreven:

 

Recombinante vector vaccins: Oxford / AstraZeneca(UK)  en  Janssen & Johnson & Johnson (USA) 

In recombinante vector vaccins wordt gebruik gemaakt van een dragervirus dat met behulp van DNA-technieken zo is aangepast dat het ongevaarlijk is (vaak door te zorgen dat het niet meer kan repliceren) (adenovirus). Het dragervirus bevat daarnaast de erfelijke informatie voor een eiwit van een ander virus, in dit geval SARS-CoV-2.Na de vaccinatie gaat het dragervirus een cel van het menselijk lichaam in. Hierdoor wordt het genetische materiaal van het spike eiwit in de cel gebracht, waar het vervolgens wordt afgelezen en het spike eiwit wordt aangemaakt.

Zie presentatie : https://www.nytimes.com/interactive/2020/health/johnson-johnson-covid-19-vaccine.html

Subunit eiwit vaccins: Novavax, Sanofi/ glaxosmithkline(GSK combi)

In tegenstelling tot geïnactiveerde vaccins die een heel virus bevatten, bestaan sub unit eiwit vaccins uit specifieke viruseiwitten. Om een goede immuunrespons te veroorzaken wordt er vaak een adjuvans toegevoegd.  

Een voorbeeld van een sub unit vaccin is het vaccin van Novavax, waar saponine aan toegevoegd is  

https://www.nytimes.com/interactive/2020/health/novavax-covid-19-vaccine.html

Een ander voorbeeld is dus Sanofi/ glaxosmithkline(GSK combi)

AS03 adjuvans van GSK dat eerder werd gebruikt in het Pandemrix griepvaccin.

 

( NB Pandemrix werd gebruikt bij de Mexicaanse griep. Wij betalen nu met zijn alle schadevergoeding (niet de farmaceut die dit op de markt bracht). https://www.medischcontact.nl/nieuws/laatste-nieuws/artikel/verklaring-voor-narcolepsie-na-griepvaccinatie.htm:

De Europese geneesmiddelenautoriteit EMA adviseerde in 2011 het vaccin niet langer te gebruiken bij personen jonger dan 20 jaar, tenzij er geen ander geschikt vaccin beschikbaar was en immunisatie nodig was

RNA/DNA-vaccins: Moderna,(USA), Biontech (DE) / Pfizer (USA) ,Curevac (DE )  

RNA- en DNA-vaccins bevatten alleen het genetische materiaal van het virus (identiek aan wat ook in het virus zelf aanwezig is). De vaccins die het verst in ontwikkeling zijn baseren zich op de RNA-techniek, terwijl de DNA-vaccins vooralsnog tegen veel problemen aanlopen. Door te vaccineren met dit RNA, coderend voor het spike-eiwit, wordt dit RNA opgenomen in de menselijke cellen. Dit RNA zorgt ervoor dat het spike eiwit aangemaakt wordt. Zie hier een heldere presentatie van de NYTimes over de werking van het RNA-vaccin van Moderna, en hier die van BioNTech/Pfizer.

Er worden 2 injecties aangeraden met enkel weken tussen poze. 

Geïnactiveerde/verzwakte vaccins (klassieke methoden: Valneva(FR) 

Ten slotte is een deel van de vaccins die momenteel in ontwikkeling zijn gebaseerd op de klassieke methoden. Hierbij bevat het vaccin het hele virus, hetzij als levend verzwakt virus, hetzij na een behandeling om het virus te inactiveren. Dit heeft als nadeel dat ze alleen in productiefaciliteiten worden gemaakt waaruit virussen niet kunnen ontsnappen (BSL-3). Hier bestaan er maar weinig van, en ze zijn zeer duur om op te zetten. Een voordeel is dat deze klassieke methoden al veel goedwerkende vaccins hebben opgeleverd waardoor het onwaarschijnlijker is dat er op een laat moment nog onverwachte complicaties optreden.

Zie hier een heldere presentatie van de NYTimes over de werking van het geïnactiveerde vaccin van Sinovac.

Trained immunity

Het idee achter ‘trained immunity’ is het immuunsysteem zo te activeren dat het beter zal reageren tegen andere virussen waartegen niet werd gevaccineerd. Momenteel vindt vanuit het UMC Utrecht en Radboudumc klinisch onderzoek plaats met het Bacillus Calmette-Guerin vaccin. Dit vaccin kan mogelijk ‘trained immunity’ induceren en daardoor mogelijk beschermen tegen daaropvolgende virusinfecties.  Dit BCG-vaccin werd vroeg in 1900 ontwikkeld ter bescherming tegen tuberculose. Inmiddels is het klinisch onderzoek afgerond. Hieruit blijkt dat BCG-vaccinatie niet bijdraagt aan een betere bescherming tegen covid-19.

NB

Dit is dus te lezen op de KNVM-site. De laatste opmerking is buitengewoon tendentieus, maar u moet dan de artikelen zelf lezen en onderzoek kunnen interpreteren. Feitelijk zegt het onderzoek alleen: BCG beschermd niet tegen de gekozen eindpunten bij mensen boven de 65. Maar die eindpunten zijn een versimpeling van het Corona crisis probleem: namelijk (ook onder de 65) zo ziek worden dat je (langdurig) in het ziekenhuis en langdurig) op de IC terecht komt en het onderzoek loopt nog, juist naar het effect op langduig ernstig ziek worden.  

 

 

Deel 2:  Is een advies mogelijk?  Is uitstellen een goed advies? 

 

Het lastige is dat de vraag: Moet ik me nou laten vaccineren een, bij uitstek, individueel probleem is waar geen algemeen antwoord op mogelijk is.

Je kunt beter een besluit nemen als je bovenstaande info begrijpt, maar de afweging is per persoon en per situatie verschillend.

 

Inmiddels is de vaccinatiecampagne op gang gekomen. Waar eerst het advies van de Raad van de Volksgezondheid was om de kwetsbare/ ouderen te vaccineren, kwam daar meteen een ander groep bij, werkers in de gezondheidszorg.  

Veel mensen in de gezondheidszorg hebben zich laten vaccineren, in dit geval terwijl ze bijvoorbeeld niet gekozen hadden voor de influenzaprik. De complexe situatie (kans om besmet te raken omdat je veel contacten hebt met ziek mensen, de kans om het dan door te geven, de kans om uit te vallen waar we toch al met onze handen in het haar zitten) geven dan de doorslag, niet zo zeer de individuele gezondheidsrisico’s. 

 Daarna komen er steeds meer mensen in aanmerking, en navenant stijgt ook de kritiek op de campagne. Een van de meest zinnige opmerkingen was de opmerking van een intensivist, dat we het snelste resultaat hebben als we de mensen vaccineren die het grootse risico hebben op ernstig ziek te worden. We weten wie dat zijn namelijk de dikke oudere mannen.  Dit is theoretisch juist maar praktisch, hoe selecteren we deze mensen, en ethisch, hoe verdedig je deze selectie?  

Ik ga hier nu verder niet op in, omdat dit een weliswaar zinnige maar o zo ingewikkelde discussie is waarbij heel veel factoren naar voren worden gebracht die een rol spelen bij het hele corona probleem, maar deze factoren zijn voor iedereen verschillend in weging, juist op basis van de specifieke situatie en gezondheidstoestand waarin iemand verkeerd. 

 

Een algemeen advies over “moet ik me laten vaccineren” is niet mogelijk. Misschien kan je een gericht advies geven als je de hele situatie overziet van de persoon in kwestie. 

 Nu kan het zijn dat die persoon kiest voor vaccinatie, en kan je dan de vaccinaties in een volgorde zetten. Maar hoe bepaal je de volgorde? 

Ook dat is hachelijk omdat het per persoon verschillend is, maar ik ben er nu zo vaak maar gevraagd dat ik het toch ga doen. 

 

Ik stel dan een lijst op in volgorde waarbij ik me baseer op deze criteria: 

*wat het breedst, dus wat werkt voor iedere vorm van COVID-19, ook na mutatie?    

* wat is het veiligst, wat doet de minste schade nu en in de toekomst?   

 Merk op de dat u moet doorlezen tot opties 5 en 6 om te komen bij de vaccinaties die nu gebruikt worden! 

 

 

 

Op 1: je eigen gezondheid, afweersysteem, weerstandsverhoging.

 

Op 2: trained immunity, (maar dat is nog in onderzoek) 

 

Op 3: Geïnactiveerde/verzwakte vaccins (klassieke methoden: Valneva(FR)  omdat dit de methode is waar we het meest ervaring hebben, maar die loopt in tijd  achter in de ontwikkeling tov  optie 4 t/m 6.  Omdat het hele virus gebruikt wordt heb je een grote kans dat het tegen alle varianten ook werkt; (er zijn meer overeenkomsten dan verschillen tussen de mutanten). Omdat je het hele virus gebruikt, leert het lichaam een veelvoud van eiwitten kennen.

 

Op 4: Subunit eiwitvaccins: Novavax, Sanofi/ GlaxoSmithKline(GSK combi) omdat deze methode lijkt op 3. Je biedt een deel aan van het virus (het spike eiwit) en zet het immuunsysteem aan het werk om het te herkennen. 

Probleem: als al het spike eiwit herkent het immuunsysteem de nieuwe vorm misschien niet meer .

Probleem: Er wordt expliciet gebruik gemaakt van adjuvans om het beter te laten werken; met name het preparaat van Sanofi/ GSK is dan dubieus omdat het adjuvans eerder in het Pandemrix vaccin voor de Mexicaanse griep is gebruikt en dit vaccin bewezen bijwerkingen  heeft op lange termijn( slaapziekte). (Overigens is het niet zeker welk onderdeel van het vaccin dit nu precies heeft veroorzaakt). 

Op 5

Recombinante vector vaccins: Oxford/ AstraZeneca(UK)  en  Janssen & Johnson & Johnson (USA) 

Probleem: 

Hier komen we op het terrein va de “nieuwe technologie”. Daar is beperkt ervaring mee in de oncologie. Er wordt gewerkt met het adenovirus als “transportmiddel” dat moet dan wel onschadelijk gemaakt worden waardoor resten van antimicrobiële middelen in het vaccin aanwezig kunnen zijn. 

 Op 6

RNA/DNA-vaccins: Moderna, (USA), Biontech (DE)/ Pfizer (USA) ,Curevac (DE ) 

Hier is helemaal geen ervaring mee.  Er is ook felle weerstand tegen.

De kritiekpunten zijn: Dit is helemaal geen vaccin, maar gentherapie. Er wordt niet zoals bij alle vaccinaties tot nu toe gebruikt gemaakt van het immuunsysteem volgens principe van het aanbieden van een potentieel gevaarlijke stof en we zetten het lichaam aan het werk door via het immuunsysteem ons voor te bereiden op de werkelijke vijand; nee, in dit geval brengen we mRNA aan in het lichaam. mRNA bevat een codering voor het spike eiwit. Met deze therapie dwingen we bepaalde cellen (APC, antigeen presenting cells) om te veranderen, zodat ze het spike eiwit aan de buiten kant van de cel zichtbaar maken. Het immuunsysteem wordt zo aangezet om in verweer te komen ten deze lichaamseigen cellen. Als nu het virus komt zijn we voorbereid.  Tegenstanders wijzen op de mogelijkheid dat mocht onverhoopt mRNA in andere cellen tot ontwikkeling komen, dat het afweersysteem toe een grotere aanval kan over gaan en dan ontstaat een auto-immuunziekte; ons immuunsysteem valt onze eigen cellen aan (naast virussen).  En voorts zeggen tegenstanders dat het te specifiek werkt, het mRNA codeert maar voor een bepaald spike eiwit en als er een nieuwe mutatie komt met een nieuw eiwit kan het zijn dat het immuunsysteem het niet herkent. Dan werkt het niet maar erger, het immuunsysteem staat “op het verkeerde been” en werkt juist slechter tegen deze nieuwe variant. Ten slotte is er een hele kleine kans dat dit mRNA zich in kruist in ongevaarlijke virussen, die dan gevaarlijk worden, met een nieuwe pandemie tot gevolg. Of dat het in ons DNA terecht komt in de celkern.  Deze laatste 2 problemen worden als een zeer theoretische mogelijkheden gezien en door voorstanders categorisch ontkent. Het probleem is hier de kansberekening. Als je 1000 kwetsbare mensen vaccineert met een hele kleine kans dat…  dan zal het wel niet gebeuren. Maar het probleem is dat we miljoenen zo niet miljarden mensen dit mRNA inspuiten, en hoe groot is een hele kleine kans vermenigvuldigd met 1 miljard? 

 

Er is wel toestemming voor de mRNA prikken door de autoriteiten die daarover gaan, maar dat is een voorlopige toestemming. Immers de laatste fase van onderzoek die nodig is voor toestemming loopt nog tot december 2023! Dus vaccineren met deze stoffen is dus een onderdeel van de experimentele fase.  Het publiek is daar niet van op de hoogte. Normaal krijgt u bij een medicatie en bijsluiter, maar die krijgt u nu niet. Deze vaccinatiecampagne overtreedt dus de regel van “informed consent”. In gewoon Nederlands: u geeft toestemming voor een behandeling nadat u voorgelicht bent. In dit geval bent u voorgelicht volgens de overheid, want op de tv is toch gezegd dat het goed onderzocht en veilig is? Maar is dit in juridische zin informed consent?

 

Moet ik me laten vaccineren met het mRNA vaccin?

 

 

Zoals ik al schreef, een advies daarover kan eigenlijk alleen als je de precieze situatie kent van een persoon. De overheid denkt daar anders over: die huldigt het standpunt dat zowat iedereen gevaccineerd moet worden tenzij er contra-indicaties zijn zoals aangegeven in de bijsluiter van de fabrikant. 

 (De Fabrikant overigens die bedongen heeft dat als er iet misgaat, deze niet aansprakelijk is. Wij zijn als Nederlanders met zijn aansprakelijk, mochten er claims komen dan betaalt u en ik daar via de belastingen aan mee. 

 

 

Grosso modo zijn er twee reden om te je te laten vaccineren. 

 1 je wilt bijdragen aan de groepsimmuniteit, en zodoende “Nederland van het slot” halen. Ook al is het voor jou persoonlijk niet zo belangrijk, als er voldoende (70%?) mensen gevaccineerd zijn, dan kan het virus niet zo makkelijk meer overspringen en dan beschermen we de niet gevaccineerden (soms kunnen mensen dus niet gevaccineerd worden omdat er contra-indicaties zijn, terwijl ze wel tot de kwetsbare groep horen).

De tweede reden is dat je kwetsbaar bent, dat je denkt dat het ziek worden van COVID-19 tot grote problemen gaat leiden (langdurig ziek zijn of zelfs overlijden).  In dat geval schat je dus het risico van ziek worden groter in dan het risico van de vaccinatie?  

 

Maar is er is ook nog een derde reden

3 De derde reden is een oneigenlijke. Je laat je vaccineren omdat je dan een vaccinatie paspoort krijgt. En dan kan en mag je weer van alles (zoals reizen) wat zonder vaccinatie niet kan. Op het moment dat ik dit schrijf is dat nog niet zo, maar het probleem is dat weliswaar Nederland tot nu toe zich terughoudend opgesteld heeft, maar dat geldt niet voor allerlei ander landen (  waar jij nu net heen wilde). 

 Zijn er ook redenen om je niet te laten vaccineren? 

1 Veiligheid     

Zie boven 

2 Bijwerkingen:

Biontech/Pfizer: pijn op de plek van de injectie (75%), hoofdpijn (39%), vermoeidheid (37%), spierpijn (25%), koorts (8%)

Moderna: pijn op de plek van de injectie (92%), moeheid (70%), hoofdpijn (65%), spierpijn (62%), pijn in de gewrichten (46%), rillingen(45%), misselijkheid en overgeven (23%) en dikke klieren (20%).

Maar terwijl ik dat schrijf, stoppen een aantal alnden tijdelijk met het Astra Zeneca vaccin van wege het optreden van problemen met de bloedstolling. Je kun het proberen bij te houden, maar de officiële  cijfers over bijwerkingen weten we pas na 31 dec 2013 wal de zogenaamde 4e fase van het onderzoek naar een vaccin is afgesloten. En dan te bedenken dat er ook medicijnen die wel al deze fases hadden doorlopen soms na jaren toch uit de markt worden gehaald…. 

3 Twijfel aan de effectiviteit  

Hierover zijn de meningen verdeeld. Dat komt omdat de meeste mensen niet heel ziek worden van corona en omdat je eerst goed moet weten wat je onder effect verstaat. Is dat het voorkomen van een verkoudheid of een keelpijn door het coronavirus? Dan scoor je al snel hoog en dat is wat fabrikanten van vaccins gedaan hebben. Als je daarentegen onder effect verstaat dat je wilt voorkomen dat mensen in het ziekenhuis belanden of dood gaan, is het effect veel kleiner. Dat heeft de fabrikant echter niet getest. Je voorkomt met het vaccin wel gevallen van corona, maar dat zijn vooral milde gevallen. Wat we wel weten is dat je 80-120 mensen moet vaccineren om 1 besmetting te voorkomen en 8.000-12.000 mensen moet inenten om 1 sterfgeval te voorkomen (aangenomen dat het vaccin inderdaad sterfte voorkomt, hetgeen dus niet onderzocht is). Verder is nog niet bekend hoe lang de eventuele bescherming duurt en of vaccinatie wel nodig is als je al corona gehad hebt. In het algemeen is bekend dat oudere mensen na vaccinatie vaak minder afweer opbouwen dan jongeren. Dat zou betekenen dat zij minder goed afweer opbouwen na vaccinatie. Daar staat dan weer tegenover dat jongeren meestal toch al niet heel ziek worden van het virus en ouderen soms wel.

4 de contra indicaties als op de bijsluiter vermeld,

5 de leeftijd (als een vaccin niet onderzocht is voor mensen onder de 18, is die groep per definitie dus uitgesloten.)

Als het gaat om de individuele afweging is het niet logisch om je te laten vaccineren als je jonger bent dan 50 jaar; immers de kans om ziek te worden en met name de kans om dood te gaan is verwaarloosbaar klein. 

Merkwaardig is dat de alleroudste van ons nauwelijks voorkomen in de geteste groep. Op grond daarvan zou je ook deze groep kunnen uitsluiten van een vaccinatie, maar dat gebeurt dus juist niet! Met name met deze groep is het vaccineren begonnen.

Het probleem is dat er nu een aantal gevallen beschreven zijn van mensen uit deze groep die kort na de vaccinatie overleden zijn. Het is niet helemaal onlogisch om de alleroudste en de aller kwetsbaarsten om deze reden dan ook NIET te vaccineren. Als je leven aan een zijden draad hangen, kan de vaccinatie fataal zijn. En boven dien: als de situatie zo is, wat was dan eigenlijk het doel van de vaccinatie? Levensverlenging? Niemand mag doodgaan?   

 

6 Ten slotte kan een reden zijn dat je de infectie doorgemaakt hebt en dus al immuun bent. 

Maar dat is dus niet het advies  wat nu algemeen geldend is 

Tot mijn grote verbazing vond in op de KNVM-site de volgende Q and A:

Q11. Ik ben eerder geïnfecteerd geweest met het coronavirus. Kan ik mij dan nog wel laten vaccineren? En is het zinvol om een vaccinatie te nemen?

Beantwoord op 07-01-2021
A: Uit data van de klinische studies van Moderna en BioNTech 
valt op te maken dat de vaccins veilig zijn voor personen die al covid-19 hebben gehad. Hoeveel meerwaarde vaccinatie heeft hangt van de situatie af.

Sommige personen maken na een natuurlijke infectie maar erg weinig antistoffen en T-cellen aan tegen het coronavirus en zijn hierdoor niet goed beschermd. Voor deze groep bieden de vaccins zekerheid van bescherming. Andere personen bouwden door de infectie al een solide immuniteit op. Voor deze groep heeft het vaccin waarschijnlijk minder meerwaarde.

Samengevat is het raadzaam om personen die al covid-19 doormaakten te vaccineren. Het vaccineren van deze groep biedt zekerheid van bescherming die bij een natuurlijke infectie ongewis is.

Dit gaat in tegen alle kennis van immunologie en vaccinaties die we hebben. Juist een door gemaakte infectie geeft de grootste kans op levenslange immuniteit dat weten we echt heel zeker, eenmaal de mazelen, nooit meer de mazelen), en van heel vaal vaccinaties weten we dat ze na verloop van tijd herhaald moet worden omdat ze juist geen levenslange immuniteit geven (daarom krijgt u een DTP-prik als u naar bepaalde landen afreist) 

 

 

Onbegrijpelijk. Natuurlijk kloppen de observaties als boven genoemd, maar gaat het KNVM u echt mij vertellen dat ze nu al weten dat dit experimenteel vaccin over 10 jaar nog steeds werkt?  Glazen bol? Misschien toch belangenverstrengeling met de farmaceutische industrie? Je zou er haast een complot denker door worden…..

 

 

Als je het nou allemaal niet meer weet,  is er nog een andere optie: uitstellen tot  er meer bekend is. 

Deel 3 

Algemene informatie van de RIVM site 

 https://www.rivm.nl/griep-griepprik/griepprik/veelgestelde-vragen-griepprik

Ik kom verhalen tegen over schadelijk stoffen in de griepprik? Antwoord:

Voordat een vaccin op de markt gebracht wordt, is het uitgebreid getest op veiligheid volgens strenge internationale eisen. De bestanddelen van het griepvaccin staan vermeld in de bijsluiter. Daarbij moet onderscheid gemaakt worden tussen 3 soorten bestanddelen: 

1) Werkzame delen: delen van de influenzavirussen waartegen bescherming wordt opgebouwd. Bij de in Nederland gebruikte griepvaccins zijn dat delen van geïnactiveerde (dode) influenzavirussen.

2) Hulpstoffen: stoffen die aan het vaccin worden toegevoegd zodat het beter werkt, stoffen die de houdbaarheid verlengen en stoffen die de toediening van het vaccin makkelijker maken. 

3) Reststoffen. Dit zijn de resten van stoffen die tijdens het productieproces van het vaccin zijn gebruikt. Na productie worden ze zoveel mogelijk uit het vaccin gehaald. Zeer kleine hoeveelheden kunnen nog achterblijven. Voorbeelden zijn antibiotica, kippenei-eiwitten en formaldehyde.

NB  er is een andere discussie mogelijk: hoort vaccineren eigenlijk wel thuis in de gezondheidszorg? Er zijn diverse sites waar zeer grote vraagtekens worden gezet bij vaccineren, en waarbij gewezen wordt op veel meer bijwerkingen en gevaren als waar het RIVM het over heeft.  Ik wil me in dit schrijven echter beperken tot de afweging die nu voorligt: moet ik meedoen als me een coronavaccin wordt aangeboden?   

Wie geïnteresseerd is een andere benadering: https://stichtingvaccinvrij.nl

Dat je goed geïnformeerd neemt helpt soms bij het nemen van een beslissing. Goed geïnformeerd betekent vaak meerder bronnen raadplegen. Ook is de pers doordrongen van het feit dat ze een rol spelen (dat hebben ze onder andere ook gedaan door de angstcampagne te onderhouden), maar ze kunnen je ook voorzien van goede info. Veel nieuws platforms geven dus overzichten. Het euvel is dat informatie soms achterhaald is. Daarom, als ik er dan toch een moet aanraden, een site waar de ontwikkelingen worden bijgehouden  https://www.nrc.nl/nieuws/2021/01/05/de-volgorde-de-privacy-en-de-bijwerkingen-van-het-vaccineren-a4026299  

Daarin vind je ook een schema in de tijd met welke instellingen welke groepen vaccineren , zodat u weet wanner u aan de beurt bent!